Per 1 januari 2026 is de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) grotendeels in werking getreden. Deze wet geeft burgers en bedrijven het recht om officiële berichten - zoals aanvragen, meldingen, bezwaren en klachten - elektronisch met de overheid te wisselen . Hoewel het doel duidelijk is, blijkt de praktijk weerbarstig.

Uitzondering: De verplichting voor een verrijkte notificatie (melding met aard, rechtsgevolg en reactietermijn) treedt pas per 1 januari 2027 in werking.

Huidige stand van zaken: Grote achterstand
Uit een landelijk onderzoek van adviesbureau Daadkracht (mei 2026) blijkt dat een groot deel van de Nederlandse overheden nog niet voldoet aan de wettelijke verplichtingen . De resultaten:

Overheidstype    Geen aanwijzingsbesluit bekendgemaakt
Gemeenten    47%
Provincies    50%
Waterschappen    38%
Ter vergelijking: in 2025 had slechts 2% van de gemeenten (6 stuks) een aanwijzingsbesluit . Hoewel er dus sprake is van vooruitgang, kampt de meerderheid nog met een achterstand.

Middelgrote en grote gemeenten presteren beter dan kleinere gemeenten .

Deze achterstand biedt niet alleen een risico op juridische procedures, maar raakt ook aan de kern van de dienstverlening: het goed en betrouwbaar kunnen ontvangen en verzenden van berichten.

Gemeenten noemen de volgende knelpunten :

- Gebrek aan (personele) capaciteit en middelen

- Lagere prioriteit omdat er geen directe sancties verbonden zijn aan niet-naleving

Risico's bij niet-naleving
Het ontbreken van een aanwijzingsbesluit brengt risico's met zich mee :

Alle digitale kanalen worden in principe opengesteld, ook kanalen die niet veilig zijn voor gevoelige gegevens

Aanvragen kunnen op de verkeerde plek in de organisatie terechtkomen, waardoor wettelijke termijnen worden overschreden

Bestuursorganen kunnen in gebreke worden gesteld door burgers

 

Wat zijn de belangrijkste pijlers van de Wmebv?

De wet kan worden opgedeeld in drie duidelijke pijlers:

Ontvangen van formele berichten: Gemeenten moeten een elektronische weg aanwijzen voor het ontvangen van officiële berichten, hierover een ontvangstbevestiging sturen en mogen geen onnodige belemmeringen opwerpen (denk aan te hoge eisen voor bestandsformaten of authenticatie) .

Versturen van formele berichten: Ook voor uitgaande communicatie, zoals beschikkingen en notificaties, gelden eisen. Denk hierbij aan het notificeren van de burger over de afzender, de aard van het bericht en de reactietermijn. Bewijzen van verzending en ontvangst moeten kunnen worden geleverd .

Zorgplicht: De gemeente is verplicht om passende ondersteuning te bieden aan burgers die niet digitaal vaardig zijn of daar andere belemmeringen ondervinden. Dit betekent dat fysieke en telefonische kanalen een volwaardig alternatief moeten blijven. Het principe is: "Digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is" .